Autor: Adminus

Prezentacja książki “Czyn zbrojny Chłapowskich”

Prezentacja książki “Czyn zbrojny Chłapowskich”

W roku 2020 mija sto lat od wojny polsko-bolszewickiej, ważnego wydarzenia nie tylko z militarnego, ale również politycznego punktu widzenia. Wśród wówczas poległych na froncie znaleźli się Zdzisław (1892-1920) i Juliusz (1890-1920) Chłapowscy. Stulecie ich śmierci zazębiające się z rocznicą jednego z największych sukcesów polskiego oręża, jest okazją do spojrzenia na militarne dzieje rodu Chłapowskich w nieco szerszej perspektywie uwzględniającej nie tylko postać generała Dezyderego, ale wielu członków tego rodu. Zagadnienie aktywności militarnej rodu Chłapowskich nie doczekało się dotychczas monograficznego opracowania. Co więcej, podejmowane było niemal wyłącznie w odniesieniu do postaci gen. Dezyderego, adiutanta Napoleona, głównodowodzącego wojskami powstania listopadowego na Litwie, kawalera Orderu Virtutti Militari i Legii honorowej. W niewielkim stopniu znana jest aktywność innych członków rodu na tym polu. W publikacji, której premiera przewidziana jest na listopad 2020 roku, zaprezentowane zostaną nieznane wcześniej materiały ze zbiorów Centralnego Archiwum Wojskowego oraz prywatnego archiwum rodziny Chłapowskich. W liczącej około 200 stron pracy przedstawione zostaną sylwetki m.in gen. dyw. Dezyderego Chłapowskiego, majora Jana Chłapowskiego, podporucznika Kazimierza Chłapowskiego, podporucznika Mieczysława Chłapowskiego, pułkownika Adama Chłapowskiego, kapitana Michała Chłapowskiego, porucznika Mariana Chłapowskiego, podporucznik Emilii Chłapowskiej, podporucznika Stanisława Chłapowskiego, wachmistrza Juliusza Chłapowskiego, porucznika Zdzisława Chłapowskiego, podchorążego Kazimierza Chłapowskiego, podporucznika Kazimierza Chłapowskiego, podporucznika Dezyderego Chłapowskiego. W publikacje zaprezentowane zostaną zarówno skany dokumentacji aktowej i personalnej pozyskane z CAW, jak również fragmenty korespondencji frontowej, fotografie przedstawiające opisywane postaci, niepublikowane wcześniej źródła ikonograficzne (w tym np. zdjęcia z międzywojennych manewrów wojskowych przeprowadzanych w majątkach należących do rodu Chłapowskich), historyczne (w znacznej mierze ze zbiorów prywatnych rodziny) oraz stricte artystyczne (stylizowane portrety, grafiki, prace rysunkowe etc.).

W dniu prezentacji książki uruchomiona zostanie również specjalnie przygotowana strona z wersją online wystawy.

Publikacja powstała w ramach współpracy dra Emiliana Prałata z Archiwum Państwowym w Poznaniu i przy wsparciu: Powiatu Kościańskiego, Gminy Kościan, Fundacji „Bonum adipisci” – Dążyć do dobra.


REJESTRACJA UDZIAŁU W SPOTKANIU AUTORSKIM -> PROSZĘ PRZEJŚĆ DO REZERWACJI

Ramowy plan działań na 2021

Ramowy plan działań na 2021

Szanowni Państwo,

2021 rok to trzeci z kolei naszej działalności. Wobec trudnego roku ubiegłego, który jednak zaliczamy do udanych pod względem ilości i charakteru podjętych działań i inicjatyw, przyszedł czas na pokazanie programu ramowego Fundacji na rok bieżący.

Najważniejszym jego elementem będzie kontynuacja prac renowacyjnych przy nekropolii w Rąbiniu.

Na początku lutego przygotowaliśmy dla Parafii w Rąbiniu wniosek do Starostwa Powiatowego w Kościanie na dotację na zabytki w kwocie 15.000,00. To 50% kwoty. Drugą połowę dołoży Fundacja, a więc podobnie jak w ubiegłym roku, w przypadku pozyskania dofinansowania, Parafia nie poniesie jakichkolwiek kosztów. W sumie drugi etap prac renowacyjnych zrealizowanych w roku 2021 będzie wynosić 36.000,00. Pozostałe 6.000 również sfinansuje Fundacja.

Wskazane do prac renowacyjnych nagrobki są związane z tzw. linią turewską wywodzącą się bezpośrednio ze spadkobierców generała Chłapowskiego i obejmują trzy groby: Marii hrabiny Jezierskiej (teściowej Tadeusza Chłapowskiego), Tadeusza i Róży z Jezierskich Chłapowskich oraz ich zmarłego w dzieciństwie syna Ludwika, jak również grobowiec Tekli z Mańkowskich i Zygmunta Chłapowskich – ostatnich przedstawicieli linii. Ponadto odnowione zostaną nagrobki szwagra generała – Wacława Gutakowskiego i jego żony Józefy oraz Teresy Duc i Marii Długołęckiej, nauczycielek dzieci Chłapowskich i towarzyszek dzieł społecznych generałowej Chłapowskiej, Zofii z Chłapowskich Mycielskiej, Józefa Chłapowskiego, Stanisława Chłapowskiego, Mikołaja Rynkiewicza. Łącznie jest to 11 nagrobków.

Wymurowane zostaną nowe cokoły pod epitafia – stare zostaną wymienione, a niektóre płyty otrzymają całkowicie nowe podstawy. Posiadamy zgodę Urzędu Konserwatorskiego.

W zależności od warunków pogodowych prace rozpoczniemy w kwietniu i zakończymy do końca września bieżącego roku.

Złożyliśmy aplikacje w kilku konkursach grantowych, w ramach których chcemy:

  1. zorganizować „Noc Muzeów”
  2. zorganizować wydarzenie „Racot. Tygiel kultur”
  3. zorganizować gminne obchody Święta Wojska Polskiego
  4. zorganizować/wesprzeć VII Kopaszewską Drogę Krzyżową
  5. dofinansować wydanie książki poświęconej Leopoldowi Nowotnemu
  6. dofinansować wydanie książki poświęconej wybranym dworom i pałacom rodziny Żółtowskich z terenu powiatu kościańskiego.

To plan ramowy i stałe jego elementy. Oczywiście w miarę możliwości i potrzeb planujemy kolejne działania.

By jednak powyższe inicjatywy – zwłaszcza renowacja – mogły być w pełni zrealizowane, chcemy zwrócić się do Państwa z prośbą o wsparcie. Fundacja działa na zasadach non profit. Utrzymujemy się wyłącznie z darowizn, dlatego jeżeli ktoś z Państwa zechciałby się włączyć w podejmowane inicjatywy, to będziemy wdzięczni za wsparcie. W ubiegłym roku wspólnymi siłami udało się zrobić dużo dobrego. Jesteśmy przekonani, że i w 2021 roku możliwe będzie kontynuowanie dotychczasowych planów i działań.

Zarząd Fundacji “Bonum adipisci” – Dążyć do dobra

Teksty zamieszczone na portalu “Kultura u podstaw”

Teksty zamieszczone na portalu “Kultura u podstaw”

Od czerwca 2020 roku dr Emilian Prałat współpracuje z portalem „Wielkopolska. Kultura u podstaw” prowadzonym przez Urząd Marszałkowski Województwa Poznańskiego. W jej ramach opublikowano następujące teksty:

  1. Szaleniec z regionu, https://kulturaupodstaw.pl/szaleniec-z-regionu/ 18 maja 2020
  2. Kultura i krajobraz – dzieło Generała z Turwi, https://kulturaupodstaw.pl/38487-2/, 3 czerwca 2020
  3. 220 rocznica urodzin Karola Marcinkowskiego. Mit i rzeczywistość, https://kulturaupodstaw.pl/220-rocznica-urodzin-karola-marcinkowskiego-mit-i-rzeczywistosc/, 23 czerwca 2020
  4. Polacy, Słowianie, Hrvati, https://kulturaupodstaw.pl/polacy-slowianie-hrvati-mala-wielka-historia/ 6 sierpnia 2020
  5. Czerwona Wieś – szkatułka historii, https://kulturaupodstaw.pl/czerwona-wies-szkatulka-historii/ 2 września 2020
  6. Chcieć to móc! https://kulturaupodstaw.pl/chciec-to-moc/ 13 października 2020
  7. Wielkopolskie podziemia, https://kulturaupodstaw.pl/44726-2/ 2 listopada 2020
  8. Rolnictwo – to brzmi dumnie! https://kulturaupodstaw.pl/rolnictwo-to-brzmi-dumnie/ 8 grudnia 2020
  9. Praca organiczna po żegocińsku, https://kulturaupodstaw.pl/praca-organiczna-po-zegocinsku/ 29 grudnia 2020
  10. Konserwować, rekonstruować, burzyć? https://kulturaupodstaw.pl/konserwowac-rekonstruowac-burzyc/ 7 stycznia 2021
  11. Szwagierka cara, wiejski cmentarzyk i fascynująca historia, https://kulturaupodstaw.pl/49417-2/ 29 stycznia 2021
  12. Alexis Langer. Wizja neogotyku w Wielkopolsce, https://kulturaupodstaw.pl/alexis-langer-wizja-neogotyku-w-wielkopolsce/ 11 lutego 2021

Bernard Turski in memoriam

Bernard Turski in memoriam

Bernard Turski urodził się 28 sierpnia 1953 roku w Krotoszynie. Tam ukończył szkołę średnią. We Wrocławiu, na Wydziale Weterynaryjnym Akademii Rolniczej ukończył w 1978 roku studia wyższe z zakresu weterynarii, a następnie studia podyplomowe z zakresu Chorób Zakaźnych i Administracji Weterynaryjnej. Po krótkim okresie pracy w Rawiczu, osiadł w 1978 roku w Krzywiniu, gdzie pracował w Państwowej Lecznicy Zwierząt, a z czasem otworzył własną praktykę weterynaryjną. To właśnie z tym miastem i regionem związał swoje życie osobiste i zawodowe. Tutaj po ślubie w 1980 roku, stworzył wspólnie z żoną Reginą i córką Gretą  dom, który słynął z otwartości i życzliwości. Poza pełną oddania pracą związaną z weterynarią, poświęcił się również działalności społecznej m.in. zasiadając dwukrotnie w Radzie Gminy Krzywiń. 18 grudnia 2014 roku rozpoczął swoją czteroletnią kadencję starosty powiatu kościańskiego. Z kolei od 23 listopada 2018 roku zajmował miejsce w Zarządzie Powiatu Kościańskiego VI kadencji. Był wiceprzewodniczącym Stowarzyszenia Przedsiębiorców Ziemi Kościańskiej członkiem Rady Naczelnej Unii Wielkopolan w Poznaniu oraz współzałożycielem Klubu Rotary w Kościanie. Należał również do Polskiego Stronnictwa Ludowego. Był żywo zainteresowany współpracą z organizacjami społecznymi, jak chociażby strażą pożarną, policją, związkami łowieckimi, co znalazło odzwierciedlenie w przyznanych mu medalach i odznaczeniach honorowych. Bernard Turski został odznaczony również Srebrnym Krzyżem Zasługi i Odznaką Honorową za Zasługi dla Województwa Wielkopolskiego.

Zarówno podczas kadencji starosty, jak również zasiadając z radzie Gminy Krzywiń czy władzach powiatu, aktywnie działał na rzecz intensyfikacji działań związanych z rozbudową infrastruktury sportowej przy Zespole Szkół Ponadpodstawowych im. Franciszka Ratajczaka w Kościanie, wspierał budowę internatu dla uczniów Zespołu Szkół Ponadpodstawowych im. Jana  Kasprowicza w Nietążkowie, przyczynił się do wzniesienia nowego budynku Wydziału Komunikacji i Dróg przy Starostwie Powiatowym w Kościanie. Służyły one integracji młodzieży i osób dorosłych, znacznie poprawiły komfort obsługi mieszkańców regionu, a urząd uczyniły przyjaźniejszym i bardziej otwartym. Oczywiście inwestycje te były wyrazem współczesnych tendencji, ale – myślę, że wszyscy się z tym zgodzimy – były również dużą zasługą Bernarda, jego charakteru który zawsze był otwarty, kontaktowy, pełen optymizmu, chętnie żartujący, zawsze bliski innym, nawet gdy zmagał się z chorobą. Taką też wizję urzędów, którym przyszło mu kierować, starał się realizować.

Mimo wielu obowiązków zawodowych i społecznych, starał się być wszędzie tam, gdzie spotykali się mieszkańcy regionu. Był wśród nich nie tylko jako przedstawiciel powiatu, ale przede wszystkim jako mieszkaniec regionu, który był dla niego miejscem pracy, życia, radości i smutków. Działając na jego rzecz starał się nie zapominać, że mandatem społecznym obdarzyli go ci, których spotyka każdego dnia. Z tego wynikała jego pokora, dystans do siebie, otwartość, życzliwość.

Wszyscy byliśmy świadkami choroby Bernarda. Dostrzegaliśmy jego cierpienie i zmaganie się w nierównej walce, ale też widzieliśmy determinację w codziennym byciu z tą chorobą. Mówił o niej oswajając w ten sposób zarówno bliskich, jak i siebie samego z jej konsekwencjami. Mówienie o tak trudnym stanie i perspektywie pogarszającej się kondycji, wymagało wielkiej odwagi. Tej jednak Bernardowi nie brakowało. Rozmowom z nim towarzyszyła również zawsze nadzieja i co od razu można było zauważyć – poświecenie uwagi rozmówcy. Nawet gdy było trudno, nawet gdy ból dawał się we znaki.

Dzisiejszy dzień pełen jest łez, wspomnień, ale i jedności. Nawet niebo, dziwnie szare, zdaje się smucić. Jednak w ten szczególny dzień chcę przywołać jeden obraz. Gdy Bernard żartował lub zamierzał powiedzieć coś, co rozbawi jego rozmówcę, na ułamek sekundy przed charakterystycznym uśmiechem skrywanym pod wąsikiem, w jego oczach pojawiał się błysk – pełen ciepła, życzliwości i szczerości. Zza tych chmur przebije się niebawem promień słońca, również pełen ciepła i wywołujących dobre emocje. Niech nam przypomni Bernarda – uśmiechniętego i uśmiechającego się do nas…

 

Przemówienie wygłoszone przez dra Emiliana Prałata w trakcie uroczystości pogrzebowej na cmentarzu w Krzywiniu 28.01.2021

Prace w Czerwonej Wsi

Prace w Czerwonej Wsi

Z inicjatywy dra Emiliana Prałat (realizowanej jako własny projekt) w sierpniu 2020 roku rozpoczęły się prace porządkowe i renowacyjne na terenie nekropolii czerwonowiejskiej. Wobec braku zastrzeżeń ze strony leszczyńskiej delegatury Urzędu Ochrony Zabytków co do przedstawionej koncepcji prac, przystąpiono do ich realizacji. Miedzy sierpniem a końcem listopada czterokrotnie przeprowadzono prace porządkowe – wycięto samosiejki, krzaki, usunięto, wyrugowano korzenie, których obecność niszczyła historyczne pomniki w części nekropolii znajdującej się między kościołem a cmentarzem. Poza pracą własną oraz rodziny, w działania włączyli się członkowie Stowarzyszenia im. „Kościańskiej Rezerwy Skautowej” oraz stypendyści Stowarzyszenia Oświatowego im. D. Chłapowskiego. Na przełomie listopada i grudnia przystąpiono do usuwania zmurszałych cementowych okładzin cokołów grobowców. Ich odsłonięcie ujawniło katastrofalny stan ceglanych, narożnych filarków. W ramach prac renowacyjno-kamieniarskich pod dwoma historycznymi płytami wykonano nowe, granitowe cokoły, a ich powierzchnię oczyszczono i zaimpregnowano. Jednocześnie odnowiono dwa wolnostojące krzyże nagrobne. Ten eta prac objął również wykonanie granitowych obramowań, które wydzieliły poszczególne kwatery. Te zaś zostały wyrównane, wypoziomowane, wyłożone agrowłókniną (zakupioną w ramach mikroprojektu przez dwójkę stypendystów Stowarzyszenia Oświatowego), a następnie wysypane drobnym kamieniem, uprzednio zapewniając możliwość odparowywania wilgoci wokół nagrobków. Prace kamieniarskie wykonał Zakład Kamieniarski SALAR z Gierłachowa. W roku 2020 prace pochłonęły 6500 złotych. Sfinansowano je w ramach stypendium twórczego Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego, które uzyskał dr Prałat oraz ze środków przekazanych przez Powiat Kościański, które stanowiły część nagrody, którą dr Prałat zdobył w konkursie Urzędu Marszałkowskiego w Poznaniu w 2019 roku, a które ze względów regulaminowych przekazane zostały na konto powiatu. Ich dysponentem został inicjator prac w Czerwonej Wsi. Dalsze prace zależą od możliwości finansowych. Fundacja “Bonum adipisci” – Dążyć do dobra będzie się starać wesprzeć kolejne etapy renowacji. Wdzięczni będziemy za wszelkie darowizny na ten cel.

Nagroda Samorządu Województwa Wielkopolskiego

Nagroda Samorządu Województwa Wielkopolskiego

Pragniemy podzielić się radosną informacją, o nagrodzeniu projektu Emiliana Prałata i Filipa Bączkiewicza “5 minut z historią” zgłoszonego przez Fundację „Bonum adipisci” – Dążyć do dobra do XXI edycji konkursu „Działania proekologiczne i prokulturowe w ramach strategii rozwoju województwa wielkopolskiego” w kategorii działalności prokulturowej. Organizatorem konkursu jest Samorząd Województwa Wielkopolskiego. Projekt znalazł się w gronie czterech zwycięskich! Uroczysta gala – w wersji online – odbyła się 2 grudnia 2020 roku. Ogromnie się cieszymy i dziękujemy wszystkim, którzy w jakikolwiek sposób przyczynili się do wsparcia naszych działań.
Pamiętamy…

Pamiętamy…

Pamięć – to spotkanie z tymi, których uśmiechu już nie dostrzegamy, i których serdecznych słów usłyszeć już nie możemy…

W dniu dzisiejszym uczczono pamięć zamordowanych w wyniku akcji „Tannenberg” mieszkańców Ziemi Kościańskiej, którzy już w 1938 roku trafili na listy proskrypcyjne, jako potencjalnie stanowiący zagrożenie dla działań hitlerowskich okupantów. 23 października 1939 roku przed ścianą kościańskiego ratusza rozstrzelano: Edwarda Brzeskiego, Mieczysława Chłapowskiego, Ludwika Dubskiego, Bronisława Farulewskiego, Jana Hejnowicza, Zygmunta Hełczyńskiego, Jan Hoeffnera, Jana Ido, Zygmunta Irżabeka, Franciszka Leśniaka, Franciszka Michalaka, Eryka Smorowskiego, Edmunda Sowińskiego, Jana Sroczyńskiego, Jana Szołdrskiego, Stanisława Szukalskiego, Józefa Tomaszewskiego, Józefa Wojciechowskiego.

 

O godzinie 16:00 przed ścianą ratusza kwiaty złożyli: senator RP Wojciech Ziemniak, wicestarosta kościański Zbigniew Franek, delegacja Gminy Kościan reprezentowana przez Andrzeja Przybyłę, Jana Szczepaniaka i Henryka Michalskiego, delegacja Miasta Kościana w składzie Piotr Ruszkiewicz, Przemysław Korbik i Małgorzata Noskowiak. W imieniu Fundacji “Bonum adipisci” – Dążyć do dobra kwiaty złożył dr Emilian Prałat.

Następnie delegacje udały się na ul. Dąbrowskiego, w pobliże cmentarza, gdzie kwiaty złożono na pomniku upamiętniającym rozstrzelanych 7 listopada 45 mieszkańców regionu.

Fotografie dzięki uprzejmości Jacka Olejniczaka