Kategoria: Bez kategorii

Ramowy plan działań na 2021

Ramowy plan działań na 2021

Szanowni Państwo,

2021 rok to trzeci z kolei naszej działalności. Wobec trudnego roku ubiegłego, który jednak zaliczamy do udanych pod względem ilości i charakteru podjętych działań i inicjatyw, przyszedł czas na pokazanie programu ramowego Fundacji na rok bieżący.

Najważniejszym jego elementem będzie kontynuacja prac renowacyjnych przy nekropolii w Rąbiniu.

Na początku lutego przygotowaliśmy dla Parafii w Rąbiniu wniosek do Starostwa Powiatowego w Kościanie na dotację na zabytki w kwocie 15.000,00. To 50% kwoty. Drugą połowę dołoży Fundacja, a więc podobnie jak w ubiegłym roku, w przypadku pozyskania dofinansowania, Parafia nie poniesie jakichkolwiek kosztów. W sumie drugi etap prac renowacyjnych zrealizowanych w roku 2021 będzie wynosić 36.000,00. Pozostałe 6.000 również sfinansuje Fundacja.

Wskazane do prac renowacyjnych nagrobki są związane z tzw. linią turewską wywodzącą się bezpośrednio ze spadkobierców generała Chłapowskiego i obejmują trzy groby: Marii hrabiny Jezierskiej (teściowej Tadeusza Chłapowskiego), Tadeusza i Róży z Jezierskich Chłapowskich oraz ich zmarłego w dzieciństwie syna Ludwika, jak również grobowiec Tekli z Mańkowskich i Zygmunta Chłapowskich – ostatnich przedstawicieli linii. Ponadto odnowione zostaną nagrobki szwagra generała – Wacława Gutakowskiego i jego żony Józefy oraz Teresy Duc i Marii Długołęckiej, nauczycielek dzieci Chłapowskich i towarzyszek dzieł społecznych generałowej Chłapowskiej, Zofii z Chłapowskich Mycielskiej, Józefa Chłapowskiego, Stanisława Chłapowskiego, Mikołaja Rynkiewicza. Łącznie jest to 11 nagrobków.

Wymurowane zostaną nowe cokoły pod epitafia – stare zostaną wymienione, a niektóre płyty otrzymają całkowicie nowe podstawy. Posiadamy zgodę Urzędu Konserwatorskiego.

W zależności od warunków pogodowych prace rozpoczniemy w kwietniu i zakończymy do końca września bieżącego roku.

Złożyliśmy aplikacje w kilku konkursach grantowych, w ramach których chcemy:

  1. zorganizować „Noc Muzeów”
  2. zorganizować wydarzenie „Racot. Tygiel kultur”
  3. zorganizować gminne obchody Święta Wojska Polskiego
  4. zorganizować/wesprzeć VII Kopaszewską Drogę Krzyżową
  5. dofinansować wydanie książki poświęconej Leopoldowi Nowotnemu
  6. dofinansować wydanie książki poświęconej wybranym dworom i pałacom rodziny Żółtowskich z terenu powiatu kościańskiego.

To plan ramowy i stałe jego elementy. Oczywiście w miarę możliwości i potrzeb planujemy kolejne działania.

By jednak powyższe inicjatywy – zwłaszcza renowacja – mogły być w pełni zrealizowane, chcemy zwrócić się do Państwa z prośbą o wsparcie. Fundacja działa na zasadach non profit. Utrzymujemy się wyłącznie z darowizn, dlatego jeżeli ktoś z Państwa zechciałby się włączyć w podejmowane inicjatywy, to będziemy wdzięczni za wsparcie. W ubiegłym roku wspólnymi siłami udało się zrobić dużo dobrego. Jesteśmy przekonani, że i w 2021 roku możliwe będzie kontynuowanie dotychczasowych planów i działań.

Zarząd Fundacji “Bonum adipisci” – Dążyć do dobra

Teksty zamieszczone na portalu “Kultura u podstaw”

Teksty zamieszczone na portalu “Kultura u podstaw”

Od czerwca 2020 roku dr Emilian Prałat współpracuje z portalem „Wielkopolska. Kultura u podstaw” prowadzonym przez Urząd Marszałkowski Województwa Poznańskiego. W jej ramach opublikowano następujące teksty:

  1. Szaleniec z regionu, https://kulturaupodstaw.pl/szaleniec-z-regionu/ 18 maja 2020
  2. Kultura i krajobraz – dzieło Generała z Turwi, https://kulturaupodstaw.pl/38487-2/, 3 czerwca 2020
  3. 220 rocznica urodzin Karola Marcinkowskiego. Mit i rzeczywistość, https://kulturaupodstaw.pl/220-rocznica-urodzin-karola-marcinkowskiego-mit-i-rzeczywistosc/, 23 czerwca 2020
  4. Polacy, Słowianie, Hrvati, https://kulturaupodstaw.pl/polacy-slowianie-hrvati-mala-wielka-historia/ 6 sierpnia 2020
  5. Czerwona Wieś – szkatułka historii, https://kulturaupodstaw.pl/czerwona-wies-szkatulka-historii/ 2 września 2020
  6. Chcieć to móc! https://kulturaupodstaw.pl/chciec-to-moc/ 13 października 2020
  7. Wielkopolskie podziemia, https://kulturaupodstaw.pl/44726-2/ 2 listopada 2020
  8. Rolnictwo – to brzmi dumnie! https://kulturaupodstaw.pl/rolnictwo-to-brzmi-dumnie/ 8 grudnia 2020
  9. Praca organiczna po żegocińsku, https://kulturaupodstaw.pl/praca-organiczna-po-zegocinsku/ 29 grudnia 2020
  10. Konserwować, rekonstruować, burzyć? https://kulturaupodstaw.pl/konserwowac-rekonstruowac-burzyc/ 7 stycznia 2021
  11. Szwagierka cara, wiejski cmentarzyk i fascynująca historia, https://kulturaupodstaw.pl/49417-2/ 29 stycznia 2021
  12. Alexis Langer. Wizja neogotyku w Wielkopolsce, https://kulturaupodstaw.pl/alexis-langer-wizja-neogotyku-w-wielkopolsce/ 11 lutego 2021

Bernard Turski in memoriam

Bernard Turski in memoriam

Bernard Turski urodził się 28 sierpnia 1953 roku w Krotoszynie. Tam ukończył szkołę średnią. We Wrocławiu, na Wydziale Weterynaryjnym Akademii Rolniczej ukończył w 1978 roku studia wyższe z zakresu weterynarii, a następnie studia podyplomowe z zakresu Chorób Zakaźnych i Administracji Weterynaryjnej. Po krótkim okresie pracy w Rawiczu, osiadł w 1978 roku w Krzywiniu, gdzie pracował w Państwowej Lecznicy Zwierząt, a z czasem otworzył własną praktykę weterynaryjną. To właśnie z tym miastem i regionem związał swoje życie osobiste i zawodowe. Tutaj po ślubie w 1980 roku, stworzył wspólnie z żoną Reginą i córką Gretą  dom, który słynął z otwartości i życzliwości. Poza pełną oddania pracą związaną z weterynarią, poświęcił się również działalności społecznej m.in. zasiadając dwukrotnie w Radzie Gminy Krzywiń. 18 grudnia 2014 roku rozpoczął swoją czteroletnią kadencję starosty powiatu kościańskiego. Z kolei od 23 listopada 2018 roku zajmował miejsce w Zarządzie Powiatu Kościańskiego VI kadencji. Był wiceprzewodniczącym Stowarzyszenia Przedsiębiorców Ziemi Kościańskiej członkiem Rady Naczelnej Unii Wielkopolan w Poznaniu oraz współzałożycielem Klubu Rotary w Kościanie. Należał również do Polskiego Stronnictwa Ludowego. Był żywo zainteresowany współpracą z organizacjami społecznymi, jak chociażby strażą pożarną, policją, związkami łowieckimi, co znalazło odzwierciedlenie w przyznanych mu medalach i odznaczeniach honorowych. Bernard Turski został odznaczony również Srebrnym Krzyżem Zasługi i Odznaką Honorową za Zasługi dla Województwa Wielkopolskiego.

Zarówno podczas kadencji starosty, jak również zasiadając z radzie Gminy Krzywiń czy władzach powiatu, aktywnie działał na rzecz intensyfikacji działań związanych z rozbudową infrastruktury sportowej przy Zespole Szkół Ponadpodstawowych im. Franciszka Ratajczaka w Kościanie, wspierał budowę internatu dla uczniów Zespołu Szkół Ponadpodstawowych im. Jana  Kasprowicza w Nietążkowie, przyczynił się do wzniesienia nowego budynku Wydziału Komunikacji i Dróg przy Starostwie Powiatowym w Kościanie. Służyły one integracji młodzieży i osób dorosłych, znacznie poprawiły komfort obsługi mieszkańców regionu, a urząd uczyniły przyjaźniejszym i bardziej otwartym. Oczywiście inwestycje te były wyrazem współczesnych tendencji, ale – myślę, że wszyscy się z tym zgodzimy – były również dużą zasługą Bernarda, jego charakteru który zawsze był otwarty, kontaktowy, pełen optymizmu, chętnie żartujący, zawsze bliski innym, nawet gdy zmagał się z chorobą. Taką też wizję urzędów, którym przyszło mu kierować, starał się realizować.

Mimo wielu obowiązków zawodowych i społecznych, starał się być wszędzie tam, gdzie spotykali się mieszkańcy regionu. Był wśród nich nie tylko jako przedstawiciel powiatu, ale przede wszystkim jako mieszkaniec regionu, który był dla niego miejscem pracy, życia, radości i smutków. Działając na jego rzecz starał się nie zapominać, że mandatem społecznym obdarzyli go ci, których spotyka każdego dnia. Z tego wynikała jego pokora, dystans do siebie, otwartość, życzliwość.

Wszyscy byliśmy świadkami choroby Bernarda. Dostrzegaliśmy jego cierpienie i zmaganie się w nierównej walce, ale też widzieliśmy determinację w codziennym byciu z tą chorobą. Mówił o niej oswajając w ten sposób zarówno bliskich, jak i siebie samego z jej konsekwencjami. Mówienie o tak trudnym stanie i perspektywie pogarszającej się kondycji, wymagało wielkiej odwagi. Tej jednak Bernardowi nie brakowało. Rozmowom z nim towarzyszyła również zawsze nadzieja i co od razu można było zauważyć – poświecenie uwagi rozmówcy. Nawet gdy było trudno, nawet gdy ból dawał się we znaki.

Dzisiejszy dzień pełen jest łez, wspomnień, ale i jedności. Nawet niebo, dziwnie szare, zdaje się smucić. Jednak w ten szczególny dzień chcę przywołać jeden obraz. Gdy Bernard żartował lub zamierzał powiedzieć coś, co rozbawi jego rozmówcę, na ułamek sekundy przed charakterystycznym uśmiechem skrywanym pod wąsikiem, w jego oczach pojawiał się błysk – pełen ciepła, życzliwości i szczerości. Zza tych chmur przebije się niebawem promień słońca, również pełen ciepła i wywołujących dobre emocje. Niech nam przypomni Bernarda – uśmiechniętego i uśmiechającego się do nas…

 

Przemówienie wygłoszone przez dra Emiliana Prałata w trakcie uroczystości pogrzebowej na cmentarzu w Krzywiniu 28.01.2021

Nagroda Samorządu Województwa Wielkopolskiego

Nagroda Samorządu Województwa Wielkopolskiego

Pragniemy podzielić się radosną informacją, o nagrodzeniu projektu Emiliana Prałata i Filipa Bączkiewicza “5 minut z historią” zgłoszonego przez Fundację „Bonum adipisci” – Dążyć do dobra do XXI edycji konkursu „Działania proekologiczne i prokulturowe w ramach strategii rozwoju województwa wielkopolskiego” w kategorii działalności prokulturowej. Organizatorem konkursu jest Samorząd Województwa Wielkopolskiego. Projekt znalazł się w gronie czterech zwycięskich! Uroczysta gala – w wersji online – odbyła się 2 grudnia 2020 roku. Ogromnie się cieszymy i dziękujemy wszystkim, którzy w jakikolwiek sposób przyczynili się do wsparcia naszych działań.
Pamiętamy…

Pamiętamy…

Pamięć – to spotkanie z tymi, których uśmiechu już nie dostrzegamy, i których serdecznych słów usłyszeć już nie możemy…

W dniu dzisiejszym uczczono pamięć zamordowanych w wyniku akcji „Tannenberg” mieszkańców Ziemi Kościańskiej, którzy już w 1938 roku trafili na listy proskrypcyjne, jako potencjalnie stanowiący zagrożenie dla działań hitlerowskich okupantów. 23 października 1939 roku przed ścianą kościańskiego ratusza rozstrzelano: Edwarda Brzeskiego, Mieczysława Chłapowskiego, Ludwika Dubskiego, Bronisława Farulewskiego, Jana Hejnowicza, Zygmunta Hełczyńskiego, Jan Hoeffnera, Jana Ido, Zygmunta Irżabeka, Franciszka Leśniaka, Franciszka Michalaka, Eryka Smorowskiego, Edmunda Sowińskiego, Jana Sroczyńskiego, Jana Szołdrskiego, Stanisława Szukalskiego, Józefa Tomaszewskiego, Józefa Wojciechowskiego.

 

O godzinie 16:00 przed ścianą ratusza kwiaty złożyli: senator RP Wojciech Ziemniak, wicestarosta kościański Zbigniew Franek, delegacja Gminy Kościan reprezentowana przez Andrzeja Przybyłę, Jana Szczepaniaka i Henryka Michalskiego, delegacja Miasta Kościana w składzie Piotr Ruszkiewicz, Przemysław Korbik i Małgorzata Noskowiak. W imieniu Fundacji “Bonum adipisci” – Dążyć do dobra kwiaty złożył dr Emilian Prałat.

Następnie delegacje udały się na ul. Dąbrowskiego, w pobliże cmentarza, gdzie kwiaty złożono na pomniku upamiętniającym rozstrzelanych 7 listopada 45 mieszkańców regionu.

Fotografie dzięki uprzejmości Jacka Olejniczaka

Pierwszy etap prac w Rąbiniu za nami

Pierwszy etap prac w Rąbiniu za nami

W poniedziałek 10 sierpnia odbył się odbiór prac renowacyjnych prowadzonych na nekropolii rodu Chłapowskich w Rąbiniu. Urząd Konserwatorski w Lesznie odebrał bez zastrzeżeń prace przy: grobowcu linii kopaszewskiej, epitafium Zofii Koźmianowej, płycie nagrobnej Dezyderego i Antoniny Chłapowskich, Joanny Grudzińskiej, Aleksandra Koncewicza i Ludwika Chłapowskiego. Prace zostały sfinansowane przez Fundację „Bonum adipisci” – Dążyć do dobra i Powiat Kościański. Ten ostatni przekazał Parafii św. Ap. Piotra i Pawła w Rąbiniu kwotę 7.500 zł w ramach konkursu dotacji na zabytki, co stanowiło 50% całkowitego kosztu. Drugą połowę środków przekazała Fundacja, która w 100% sfinansowała również renowację pozostałych wymienionych nagrobków. Przypomnijmy, że prace przewidziane są na trzy lata. -Bieżący rok jest bardzo trudny ze względów finansowych, cieszymy się jednak, że udało się zrobić tak wiele­ – mówi dr Emilian Prałat, prezes zarządu Fundacji. Prace renowacyjne wykonały Ewelina Maciejczyk i Katarzyna Korn-Ubysz. W odniesieniu do największego z grobowców, którego ściany były silnie zasolone i zawilgocone, konieczne było wykorzystanie myjek wysokociśnieniowych, piaskarek oraz łagodnych środków chemicznych, które pozwoliły oczyścić powierzchnię nagrobka. Usunięto wszystkie fugi, które zastąpiono nowymi. Wzmocniono strukturę kamienia iniekcjami żywicowymi oraz całą powierzchnię zahydrofobizowano. Ponadto zapuszczono wszystkie napisy, dzięki czemu stały się one czytelne. Do jesieni pozostawiono odsłonięte otoczenie grobu, tak by sprawdzić czy poprawi to warunki wilgotnościowe. Podobny zakres prac objął pozostałe nagrobki. Po raz pierwszy od dziesiątek lat czytelny jest napis na tablicy córki Chłapowskiego Zofii. Bardzo wielu trudności nastręczyły prace przy najstarszym i najbardziej zniszczonym, piaskowcowym grobowcu Ludwika Chłapowskiego. Został on oczyszczony i zaimpregnowany. Ta płyta oraz sąsiednie spoczywają na zniszczonych, ceglanych podmurówkach i wylewkach z lastryko. Dzięki ustaleniom z Urzędem Konserwatorskim podjęto decyzję o wykonaniu na jesieni ceglanych cokołów oraz usunięciu lastryko. Podniesione zostaną również płyty w kwaterze generalskiej, które w ostatnim czasie zapadły się w gruncie i nie posiadają jakiejkolwiek izolacji. -Szeroki front robót nie byłby możliwy, gdyby nie wsparcie wielu osób prywatnych, ale również Ośrodka Szkolenia Poligonowego Wojsk Lądowych im. gen. dyw. D. Chłapowskiego w Wędrzynie, którzy zechcieli wesprzeć dzieło renowacji.

Prace rozpoczęte!

Prace rozpoczęte!

W dniu 18 czerwca 2020 roku podpisana została trójstronna umowa, między Parafią w Rąbiniu, Fundacją, a Katarzyną Korn-Ubysz, w ramach której zostanie przeprowadzona renowacja nagrobka linii kopaszewskiej na nekropolii Chłapowskich! Dzisiaj rozpoczęły się prace! Fundacja przeznaczyła na ten cel 7.500 złotych, co stanowi 50% kosztów. Pozostałą część sfinansuje Starostwo Powiatowe w Kościanie, które przekazało parafii środki finansowe w ramach konkursu o dotację na zabytki. Wniosek przygotowała Fundacja. W ten sposób – bezkosztowo dla parafii – uda się odnowić największy z grobowców. Prace potrwają około miesiąca. W ich ramach zostanie oczyszczona powierzchnia nagrobka (przy użyciu środków chemicznych i mechanicznych), wymienione lub uzupełnione fugi spajające poszczególne płyty, uczytelnione napisy, a następnie powierzchnia grobowca zostanie zabezpieczona specjalnymi preparatami, które powinny ograniczyć rozwój mikroorganizmów, zwłaszcza porostów oraz zmniejszyć nasiąkalność płyt. Wiemy, iż nie uda się całkowicie powstrzymać upływu czasu, ale zdecydowanie go spowolnimy, a grobowiec przetrwa kolejne dziesięciolecia.

Fundacja przygotowuje także kolejną umowę, w ramach której – już całkowicie z własnych środków – odnowimy cztery kolejne nagrobki!

Wszystkich, którzy chcą wesprzeć dzieło renowacji nekropolii w Rąbiniu, uprzejmie prosimy o darowizny na konto 81 1140 2004 0000 3402 7900 6405 z dopiskiem „nekropolia w Rąbiniu”. Po zakończeniu prac na okolicznościowej tablicy (i w infokiosku), znajdzie się imienna lista Darczyńców. Potrzebujemy około 120.000,00 złotych. Wspólnymi siłami możemy jednak odnowić to wyjątkowe miejsce.

Trwają prace przy grobowcu linii kopaszewskiej w Rąbiniu. Pierwszy etap obejmie czyszczenie mechaniczne powierzchni grobowca oraz demontaż starych fugowań. Przypomnijmy, że ostatni raz grobowiec był otwierany w 1997 roku przy okazji pogrzebu Dezyderego Chłapowskiego i wówczas też miały miejsce ostatnie naprawy spoinowań. Powierzchnia grobowca jest porowata, co spowodowało pojawienie się porostów. Kamień jest ponadto zmatowiony. Komisja konserwatorska podejmie decyzję czy  pozostanie w takiej formie, czy też zostanie ujednolicony z pozostałymi płytami, które są polerowane. Po usunięciu brudu…zniknęły napisy. To problem całego cmentarza. Jednak po ujednoliceniu i zapuszczeniu liter, teksty będą czytelne!

Przy okazji zdradzimy, że kolejnym odnawianym nagrobkiem będzie płyta wielkiej księżnę łowickiej – Joanny z Grudzińskich. Prace przy tym epitafium finansuje w całości Fundacja „Bonum adipisci” – Dążyć do dobra. Zbadane zostało osadzenie płyty. niestety nie jest ono najlepsze. Płyta leży wprost na ziemi, podparta jest cegłą.

180 rocznica urodzin Heleny Modrzejewskiej

180 rocznica urodzin Heleny Modrzejewskiej

Gdy schodziła ze sceny życia, mówiono:

Była wielką artystką, ponad jej czołem świecił tajemniczy płomień poezyi, jak nad czołem Grottgerowskiej wieszczki, prowadzącej artystę wśród “doliny łez”.

Była wielką, ponieważ ze skarbca wszech sił natury i ducha otrzymała dar natchnienia, który uświęca i wynosi twórcę ponad rzeszę talentów i zwykłych pracowników.

Gdy Modrzejewska po raz pierwszy ukazała się r. 1868 na scenie warszawskiej, od razu odniosła tryumf niesłychany, nadzwyczajny, czarem urody, srebrnodźwięcznym głosem, boską pięknością spojrzenia, a nade wszystko melodyą duszy polskiej, która grała w jej rolach. Czar był niezwyciężony. W jej sztuce drżała ta sama głęboka melancholia, cichy a rzewny ból, z jakim kroczą w dziedzinie poezyi świetlane postacie kobiece Słowackiego, bo role, którym ona dawała wzięte z piersi własnych życie, miały także cichy wdzięk, zadumę i miękkość kobiet Sienkiewiczowskich. Z ust jej płynęły dźwięki głęboko odczutej, przepięknie rzeźbionej mowy rodzinnej, która miała cały swój majestat królewski i rzewność głęboką i wiekową słowiańską tęsknicę.

Gdy z Krakowa w r. 1869 przeniosła się wielka artystka do Warszawy, stała się od razu główną dźwignią kultury artystycznej na pierwszej polskiej scenie. Prowadziła dzieło podwyższenia artystycznego poziomu dramatu i komedyi, które przed nią rozpoczął Królikowski, znakomity tragik i wielki mistrz żywej mowy polskiej.

Co więcej, jako artysta człowiek, podniosła Modrzejewska znaczenie i godność aktorki polskiej, uszlachetniła jej społeczne i towarzyskie stanowisko. Należała do twórców samodzielnych, którzy się wznoszą ponad formuły szkół i kierunków. Miała własną artystyczną religię, a głównem jej przykazaniem było piękno, połączone z dostojnością duchową.

Gdy porzuciła scenę warszawską, szukając sławy na drugiej półkuli, czuliśmy wszyscy, iż ubyła tej scenie potęga pierwszorzędna, która mogła się mierzyć z najtrudniejszemi zadaniami sztuki odtwórczej. Zza Oceanu dobiegały echa jej wielkiej sławy. Ale – jak powiada jeden z bohaterów Mickiewiczowskich – cóż nam z tego, że imię artystki powtarzały z zachwytem tysiące ust obcych, gdy dla nas było ono dźwiękiem z oddali. To pewna, że tryumfy na obczyźnie zawdzięczała zwycięskiemu urokowi polskiej kobiety i duchowej sile idealizmu sztuki polskiej.

Wracając gościnnie na sceny nasze, urosła w moc, spotężniała, tworzyła nowe klejnoty poezyi, nowe role, a między niemi przewspaniałą Maryę Stuart, jedno z największych arcydzieł sztuki aktorskiej, jakie pojawiły się na scenach świata.

Niby jaskółka kilkakrotnie zza morza zlatywała pod rodzinną strzechę, zachowując zawsze serdeczne węzły z literaturą i poezyą polską.


Była wjątkowa, stanowiła najsłynniejszą Polkę przełomu XIX i XX wieku. Modrzejewska fascynowała i oczarowywała. W 2020 roku roku mija 180 rocznice jej urodzin. Przy tej okazji chcemy przypomnieć jej postać, twórczość i zasługi dla kultury polskiej.