Tag: Bonikowo

Obchody 150 rocznicy urodzin Alfreda Chłapowskiego

Obchody 150 rocznicy urodzin Alfreda Chłapowskiego

5 października 2024 roku mija 150 rocznica urodzin Alfreda Chłapowskiego. Z inicjatywy dra Emiliana Prałata i Fundacji „Bonum adipisci” – Dążyć do dobra zaplanowano uroczystości rocznicowe dedykowane tej wyjątkowej postaci.

W zależności od postępu prac przewidujemy, iż uroczystość będzie się łączyć z oddaniem do użytku zrewitalizowanego grobowca Alfreda, jego syna i matki. Zachęcamy do zapoznania się z programem uroczystości, biografią Alfreda oraz informacjami dotyczącymi poszczególnych punktów spotkania.

 

Alfred (1874–1942) Chłapowski był spadkobiercą majątku bonikowskiego, synem Marii z Ponińskich i Stefana. Po ukończeniu w 1894 roku matury w Gimnazjum Marii Magdaleny w Poznaniu, kształcił się na uniwersytetach w Berlinie, Paryżu, Halle i Monachium. Studiował rolnictwo, prawo i ekonomię. Był globtroterem. Podróżował po Europie, Azji i Afryce. W 1896 roku kupił Chłapowo – wieś, z której wywodzi się cały ród Chłapowskich. W 1897 roku współzakładał „Gazetę Polską” w Kościanie. Od 1905 roku był członkiem Stowarzyszenia „Straż”. Rok później zaangażował się w założenie „Kuriera Poznańskiego”. Między 1904 a 1909 rokiem był posłem do parlamentu niemieckiego z okręgu średzko-wyrzyskiego. Od 1905 do 1914 roku przewodził Kołu Rolniczemu w Kościanie, a w 1914 i 1919–1920 był wicepatronem Koła. Po wojnie zasiadał we władzach Centralnego Towarzystwa Gospodarczego. W 1907 roku poślubił Helenę Mielżyńską. W 1912 roku małżonkowie zlecili Rogerowi Sławskiemu zadanie przebudowy posiadłości w Bonikowie. Alfred był kawalerem maltańskim. Podczas wielkiej wojny zajmował się szpitalami wojskowymi w Serbii i Macedonii. W 1918 roku został Komendantem Obwodowym Straży Ludowej, a rok później delegatem na Polski Sejm Dzielnicowy. W 1920 roku zawiązano Zjednoczenie Producentów Rolnych, którego współtwórcą była Chłapowski. Rok później powstał Bank Cukrownictwa. Przewodzenie jego radzie nadzorczej powierzono Alfredowi. Wysokie kompetencje w zakresie ekonomii i świetna znajomość rynku cukrowniczego, zaowocowały powierzeniem mu przewodnictwa Rady Naczelnej Przemysłu Cukrowniczego w Polsce. W 1922 roku wybrano go do parlamentu z listy Klubu Chrześcijańsko-Narodowego. 27 października 1923 desygnowano go na ministra rolnictwa w rządzie Wincentego Witosa. W marcu kolejnego roku został posłem nadzwyczajnym i ministrem pełnomocnym RP we Francji. Dzięki jego zabiegom paryska placówka została podniesiona do rangi ambasady.  W 1936 roku, w związku z nieprzychylną postawą ministra Józefa Becka, Chłapowski został odwołany i przeszedł na emeryturę. Jak zauważa Dezydery Chłapowski, w posiadaniu Alfreda i Heleny znajdowała się największa w zestawieniu wszystkich członków rodu, ilość posiadanej ziemi i majętności.

Podczas misji dyplomatycznej, źle prowadzony przez plenipotenta majątek został zadłużony, w następstwie czego konieczna była sprzedaż Chłapowa i Szczodorowa, a zarząd powierzono Mieczysławowi Chłapowskiemu z Kopaszewa. W czasie kampanii wrześniowej Chłapowscy zostali aresztowani. Chorujący Alfred zmarł 19 lutego 1940 roku w Kościanie. Pochowany został w Bonikowie. Helena została zwolniona z aresztu, przedostała się do Włoch, dalej Paryża, Anglii i Stanów Zjednoczonych. Po wojnie zamieszkała w Paryżu. Zmarła 10 sierpnia 159 roku w Evian. Małżeństwo doczekało się czworga dzieci: Teresy (1910–1980), Krystyna (1911–1995), Jana Anzelma (1914–1923) i Alfreda (1917–1988).


Beatgirls String Trio zrodziło się w 2013 roku podczas koncertów w Szwajcarii wraz z orkiestrą Alex Big Band pod batutą uznanego artysty Aleksandra Maliszewskiego. Artystki, dzięki pełnej kobiecości ekspresji muzycznej ilustrują poprzez dźwięki swych instrumentów niesamowicie bogatą w emocje muzykę.

Pod tą nazwą kryje się nie tylko nawiązanie do zespołu The Beatles, których własne aranżacje utworów wykonują artystki. „Beat” w języku angielskim oznacza „uderzenie”, „puls”. Muzyka jest niczym naturalny rytm życia – uderzenie serca – jest zmienna; jednym razem spokojna, delikatna, innym razem energiczna, szybka i żywiołowa.

Pełne namiętności, ekspresji i wyrazu trzy instrumenty, to trzy różne charaktery. Połączenie ich razem w jedną muzyczną całość oraz bogate doświadczenie w grze scenicznej sprawią, że pozostaniecie Państwo pod wrażeniem wykonywanej przez zespół muzyki, jako wyraz jedynej w swej rodzaju ekspansji niezapomnianych emocji, których dostarczyć mogą jedynie Beatgirls String Trio.

Fundacja pozyskała środki na renowację grobowca ambasadora Chłapowskiego

Fundacja pozyskała środki na renowację grobowca ambasadora Chłapowskiego

W ramach rządowego programu odbudowy zabytków, Fundacja “Bonum adipisci” – Dążyć do dobra pozyskała środki finansowe na gruntowną rewitalizację grobowca Alfred Chłapowskiego w Bonikowie. Kwota finansowania wynosi 98.000,00. 

Prace dotyczyć będą grobowca ministra rolnictwa i ambasadora RP we Francji, zamordowanego w niewoli niemieckiej, Alfreda Chłapowskiego (1874-1940), który to grobowiec znajduje się na terenie zabytkowego cmentarza przykościelnego w Bonikowie. Jest to grób ofiary nazizmu i jednej z najbardziej znanych postaci dwudziestolecia międzywojennego w Polsce, który wymaga szerokiego zakresu prac budowlanych i konserwatorskich. Program prac:

  1. Wykonanie prób oczyszczenia.
  2. Wykonanie dokumentacji fotograficznej przed rozpoczęciem prac.
  3. Demontaż elementów przeznaczonych do konserwacji (kamiennych i żelaznych).
  4. Przeprowadzenie kilkukrotnej dezynfekcji obiektu 0,5 – 2 % roztworem w alkoholu preparatu Biotin R, firmy C.T.S (Włochy), preparatem BFA, Grünbelag Entferner, firmy Remmers (Niemcy), Preventol lub innym preparatem biobójczym. Powtarzanie zabiegu przez cały okres trwania prac konserwatorskich.
  5. Wykonanie lokalnej impregnacji w celu wzmocnienia osłabionego kamienia – proponuję się preparat krzemoorganiczny firmy Remmers (KSE 100/ KSE 300 E).
  6. Oczyszczenie powierzchni cegieł metodą termodynamiczną – parą wodną pod wysokim ciśnieniem, w miejscach mocno zabrudzonych doczyszczenie metodą chemiczną – 35 % perhydrol oraz 5 % kwas fluorowodorowy.
  7. Oczyszczenie piaskowca metoda laserową.
  8. Wykonanie odsolenia kamienia metodą migracji soli do rozszerzonego środowiska przy użyciu kompresów z ligniny i wody destylowanej lub inną metodą chemiczną.
  9. Wykonanie impregnacji wzmacniającej preparatem krzemoorganicznym Firmy Remmers (KSE 100/ KSE 300 E).
  10. Wykonanie iniekcji spękań odpowiednio dobraną żywicą epoksydową.
  11. Wypełnienia pęknięć i drobnych ubytków – kity bazie żywic syntetycznych np. poliestrowej żywicy Akemi Marmorkitt, żywicy epoksydowej Hxtal NYL-1 z wypełniaczami w postaci mączek kamiennych itp., z dodatkiem pigmentów.
  12. Wykonanie kitów technicznych (pęknięcia, odspojenia) odpowiednio opracowaną masą mineralną imitującą kamień naturalny na bazie gotowych zapraw np. Restauriermörtel firmy Remmers (Niemcy), zapraw mineralnych firmy Keim (Niemcy) lub innej dostępnej na rynku zaprawie. Nadanie uzupełnieniom faktury imitującej powierzchnię kamienia, a następnie poddanie kitów sezonowaniu.
  13. Uzupełnienie brakujących elementów formy rzeźbiarskiej kitem mineralnym.
  14. Scalenie kolorystyczne wykonanych uzupełnień pigmentami (firmy KEIM) na spoiwie krzemoorganicznym (firmy KEIM Soldalit).
  15. Wykonanie nowych spoin w miejsce usuniętych zmurszałych oraz cementowych stosując zaprawy specjalistyczne np. Remmers Funcosil Fugenmortel TK.
  16. Hydrofobizacja końcowa preparatem firmy Remmers Funcosil WS lub Silex – OH firmy KEIM lub innym o podobnych właściwościach.
  17. Montaż żelaznych łańcuchów oraz elementów tumb.

Drugi etap prac odnosi się do uszczelnienia samej krypty grobowej:

  1. Wykonanie dokumentacji fotograficznej.
  2. Rozbiórka stropu komory.
  3. Wzmocnienie ścian komory (uzupełnienia zmurszałych cegieł lub w razie konieczności – wykonanie nowych ścian).
  4. Założenie nowego, zbrojonego stopu z możliwością dostępu do komory.
  5. Montaż elementów kamiennych.
  6. Wykonanie dokumentacji powykonawczej opisowej i fotograficznej.

Głównym założeniem prac konserwatorskich będzie dokładne przeprowadzenie zabiegów mających na celu odzyskanie właściwości technicznych, a także dawnych walorów estetycznych i plastycznych. Konieczne jest zatrzymanie przyczyn powstałych zniszczeń i zabezpieczenie obiektu przed dalszym rozwijaniem się procesów degradacyjnych. W chwili obecnej grobowiec Alfreda nie posiada adekwatnej części poświęconej właśnie tej osobie, wobec czego w ramach prac planowane jest takie przeorganizowanie jego struktury, by pojawiła się dodatkowa tumba, na której umieszczona zostanie nowa tablica poświęcona ambasadorowi, która formą i wielkością będzie odpowiadać dwóm istniejącym płytom jego matki i syna. W ten sposób powstanie spójna konstrukcja o cechach historyzujących, wpisująca się w tradycję funeralną rodu Chłapowskich (nekropolie w Rąbiniu, Czerwonej Wsi).

Współpraca w zakresie ochrony miejsc pamięci

Współpraca w zakresie ochrony miejsc pamięci

13 czerwca 2023 roku odbyło się spotkanie prezesa Fundacji dra Emiliana Prałata z Panem Wojciechem Labudą, Pełnomocnikiem Prezesa Rady Ministrów ds. reformy regulacji administracyjnych związanych z ruchem naturalnym ludności i ochrony miejsc pamięci. Jego tematem była propozycja współpracy w zakresie podjęcia kolejnych działań związanych z odnawianiem miejsc pamięci, ich tworzeniem oraz opieką nad nimi. Dr Prałat zaproponował trzy obszary działań, które w najbliższym czasie przewidziane są do realizacji:

  1. Kompleksowa rewitalizacja grobowca ministra rolnictwa, ambasadora RP we Francji Alfreda Chłapowskiego w Bonikowie;
  2. Rewitalizacja drugiej lokalizacji związanej z egzekucjami w ramach akcji T4, stanowiącej część miejsca pamięci w Jarogniewicach;
  3. Kompleksowa rewitalizacja nekropolii czerwonowiejskiej.

W ramach działań, dr Prałat przygotował koncepcję rewitalizacji miejsca pamięci w Jarogniewicach, która została przesłana do IPN w celu akceptacji. 27 lipca 2023 roku w siedzibie Nadleśnictwa Konstantynowo, podpisano umowę współpracy miedzy Fundacją a Nadleśnictwem w zakresie udostępnienia miejsca znajdującego się w zarządzie Lasów Państwowych. Dzięki życzliwości nadleśniczego Maciej Handkiewicza możliwe będzie przystąpienie do prac w tym roku – pod warunkiem uzyskania dofinansowania ze strony Kancelarii Prezesa Rady Ministrów.

W ostatnim tygodniu lipca uzyskano również pełnomocnictwa potomków Alfreda Chłapowskiego, które otwierają drogę do uzyskania niezbędnych zezwoleń na ekshumację oraz przeprowadzenie prac renowacyjnych grobowca.