Prałat – FUNDACJA BONUM ADIPISCI

EKO-ORGANICA – projekt na Szlaku pracy organicznej zainaugurowany!

By Adminus | 29 sierpnia 2025

Trzecia odsłona wydarzenia Eko-Organica odbyła się 27 września 2025 roku w Kopaszewie dzięki uprzejmości DANKO Hodowla Roślin S.A., które udostępniło piękny pałac i park, niegdyś należące do rodziny Chłapowskich, a wcześniej zakupione przez generała Dezyderego Chłapowskiego.

Spotkanie rozpoczęło się o godz. 15:00 powitaniem gości przez dr. Emiliana Prałata, który przedstawił plan wydarzenia. Następnie głos zabrał Wiktor Majchrzak, dyrektor Zakładu Nasienno-Rolnego w Kopaszewie. Chwilę później rozpoczęła się prelekcja prof. dr. hab. Pawła Chmielarza z Instytutu Dendrologii PAN w Kórniku pt. „Czy Chłapowski zastosowałby zdobycze biotechnologii roślin?”. Fascynująca, bogata w fakty i ilustracje opowieść spotkała się z dużym zainteresowaniem publiczności, która nie szczędziła dociekliwych pytań – zarówno fachowych, jak i wynikających z codziennych obserwacji przyrody.

Prof. Chmielarz od wielu lat prowadzi w Instytucie Dendrologii PAN badania nad rozmnażaniem, przechowywaniem i ochroną roślin drzewiastych. Kierując Pracownią Biologii Rozmnażania i Genetyki Populacyjnej, rozwija nowoczesne metody biotechnologiczne służące zachowaniu zasobów genowych. Jego badania koncentrują się m.in. na fizjologii nasion recalcitrant – szczególnie wrażliwych na odwodnienie i trudnych do długotrwałego przechowywania – oraz nad kriokonserwacją i mechanizmami starzenia się materiału nasiennego. Zespół profesora opracowuje także metody klonowania drzew pomnikowych i historycznych z wykorzystaniem technik in vitro i embriogenezy somatycznej. Do najważniejszych osiągnięć należą sklonowanie słynnego Dębu Rusa z Rogalina oraz kriokonserwacja pędów innych sędziwych dębów, takich jak dąb Bartek. Badania te mają ogromne znaczenie dla ochrony przyrody, pozwalając zachować unikalne genotypy drzew o wyjątkowej wartości przyrodniczej i kulturowej. Właśnie w tym kontekście szczególnym momentem spotkania było zasadzenie na terenie kopaszewskiego parku klonu genetycznego dębu „Rus”. Symbolicznego aktu dokonali wspólnie najstarszy uczestnik wydarzenia, pan Jerzy Nurek, oraz najmłodsi goście – Zosia i Ignacy Majchrzakowie.

Po zasadzeniu drzewa Kamil Kwiatkowski z Zespołu Parków Krajobrazowych Województwa Wielkopolskiego poprowadził uczestników na spacer po zadrzewieniach śródpolnych. Omówił ich rolę, zaprezentował różne typy – pasowe, liniowe i remizowe – oraz zwrócił uwagę na znaczenie drzew zarówno w aspekcie ekologicznym, jak i gospodarczym.

Na zakończenie odbyły się warsztaty z wykorzystaniem materiałów zebranych podczas spaceru. Uczestnicy mogli też odpocząć przy kawie i cieście oraz obejrzeć trzy ekspozycje przygotowane w pałacu: poświęcone rodzinie Chłapowskich, Helenie Modrzejewskiej oraz spółce DANKO.

Pierwsze spotkanie w ramach inicjatywy „Eko-Organica” na Szlaku pracy organicznej za nami! 29 sierpnia, spichlerz w sercu folwarku majątku Turew i 76 uczestników. Dziękujemy!

Spotkanie zaczęło się o 16:30 od powitania uczestników i wyjaśnienia okoliczności, które spowodowały, że licznie zebrani goście mogli się zebrać w spichlerzu. Dr Emilian Prałat po ogólnym powitaniu przekazał głos prezesowi Stadniny Koni Racot , która jest obecnie dzierżawcą majątku Turew– Piotrowi Mańce. Podziękował on za wyjątkową inicjatywę oraz przedstawił pokrótce plany związane z remontami i ponownym użytkowaniem folwarku. Następnie Emilian Prałat przywitał gości, wśród których znaleźli się Artur Opas (starosta kościański), Andrzej Przybyła (wójt gminy Kościan), Antonii Chłapowski (praprawnuk Generała), Oliwia Olesiejuk (koordynatorka szlaku pracy organicznej) i Artur Golis, który poprowadził zajęcia w dalszej części. Dzięki wsparciu Stadniny w Racocie mieliśmy wyjątkową okazję uczestniczyć w koncercie Tasosa Fotiou (saksofon) i Szymona Wójcińskiego (instrumenty klawiszowe). To było niesamowite doświadczenie: genialne improwizacje łączące inspiracje greckie i jazzowe, ogromne zaangażowanie i pochłonięcie artystów przez muzykę, które udzieliło się również publiczności. Ta nagrodziła duet gromkimi owacjami. Następnie Artur Golis zaprezentował wyjątkowo bogatą i zróżnicowaną prelekcje poświęconą zadrzewieniom śródpolnym, pokazując ich wieloaspektowe znaczenie, w tym wymierne korzyści płynące z ich obecności, zakładania i powiększania. Bogactwo materiałów ilustracyjnych i konkretnych danych spotkało się z dużym zainteresowaniem i uwagą. Dopełnieniem części wykładowej był ponad godzinny spacer po pasach zadrzewień, w trakcie którego uczestnicy poznali ogromną ilość faktów związanych z ich funkcjonowaniem. Szczególne zainteresowanie budziły informacje na temat zastosowania poszczególnych gatunków roślin zadrzewieniowych. Wieczorową porą goście raz jeszcze spotkali się w spichlerzu, gdzie kawa i ciasto pokrzepiły wędrowców. Zwieńczeniem spotkania były warsztaty związane z rozpoznawaniem gatunków drzew po liściach oraz kreatywne zajęcia dla dzieci związane z wykonywaniem odcisków w glinie profili liściowych.

Na pietrze spichlerza goście mogli zapoznać się z informacjami o rodzinie Chłapowskich, zabrać broszury infromacyjne i mapy szlaku pracy organicznej!

Racot. Tygiel kultur – 4 edycja. Relacja

By Adminus | 23 czerwca 2025

21 czerwca odbyła się 4 edycja wydarzenia „Racot. Tygiel kultur”, którego pomysłodawcą jest dr Emilian Prałat oraz prowadzonego przez niego Fundacja „Bonum adipisci” – Dążyć do dobra. Wspólnie ze Stadniną Koni Racot i miejscową parafią zorganizowano wyjątkowe spotkanie, w którym wzięło udział około 150 osób. W tym roku szczególną uwagę poświęcono kobietom, „Paniom na Racocie”: księżnej Dorocie Jabłonowskiej, księżniczce Zofii Orańskiej, późniejszej Wielkiej Księżnej Saksonii-Weimaru-Eisenach oraz dwóm wielkim księżnym Karolinie i Feodorze.

O 14:30 rozpoczęło się nabożeństwo ekumeniczne w kościele św. Stanisława, którzy na przestrzeni lat służył katolikom i ewangelikom. Ks. Stanisław Tokarski i pastor Waldemar Gabryś sprawowali nabożeństwo, w które aktywnie włączyli się zebrani uczestnicy i goście. Bezpośrednio po nim rozpoczął się koncert organowy, na instrumencie, którego fundatorem był Wielki Książę Wilhelm-Ernst. Rozpoczęły go pierwsze zwrotki trzech hymnów: polskiego, niderlandzkiego i niemieckiego. W trakcie imponującego recitalu zaprezentowano utwory: Johanna Sebastiana Bach (1685–1750) – Praeludium pro Organo pleno BWV 552,1; 2) Jana Pieterszoona Sweelincka (1562–1621) – Ballo del Granduca SwWV 319, 3; Władysława Żeleńskiego (1837–1921) – Preludium Święty Boże (Andante sostenuto) op. 38 nr 25; Felix Mendelssohn-Bartholdy (1809–1847) – VI Sonata organowa d-moll op. 65 nr 6, Choral mit 4 Variationen, (Andante sostenuto + Allegro molto), Fuga (Sostenuto e legato), Final (Andante).

Około 16:20 rozpoczęła się druga, zasadnicza część wydarzenia. Po powitaniu gości przez prezesa Stadniny Piotra Mańkę, dr Prałat przywitał przybyłych gości, wśród których znaleźli się m.in. senator Wojciech Ziemniak, starostwa kościański Artur Opas, zastępca wójta gminy Kościan Mirosław Duda, Komendant Powiatowy Policji mł. ins. Robert Przyjemski, dyrektor Muzeum Ziemi Wschowskiej Przemysław Wojciech. Gośćmi honorowymi byli dr Bernhard Post z małżonką – wieloletni dyrektor archiwum państwowego w Weimarze oraz Archiwum Turyngii. W następujących kolejno wystąpieniach senator Ziemniak podziękował dr Prałatowi za organizację wszystkich edycji i wyraził wdzięczność za przypominanie o unikatowości Racotu. Z kolei wójt Duda podkreślając sprawczość organizacyjną, podkreślił kulturotwórczą i turystyczną rolę tego rodzaju wydarzeń.

nie znaleziono żadnych obrazków

W swoim wystąpieniu – tłumaczonym symultanicznie – dr Post przybliżył biografię księżniczki Zofii z dynastii orańsko-nassauskiej, późniejszej wielkiej księżnej Saksonii-Weimaru-Eisenach. Zaprezentował okoliczności zakupy dóbr racockich i stęszewskich oraz zasługi Zofii w modernizacji jej polskich majątków (poza Wielkopolską również na Śląsku, w Henrykowie – łącznie 9000 ha). Przywołał jej liczne fundacje socjalne i kulturalnej, jak szpital jej imienia, szkołę dla dziewcząt, czy stworzenie centralnego archiwum dokumentującego spuściznę Goethego i Schillera. Osobiste jej losy, nieudane małżeństwo, krępujący ceremoniał dworu weimarskiego powodowały, że Zofia często uciekała do swych polskich siedzib. Szczególnie dużą wagę przykładała do modernizacji w oparciu o najnowocześniejsze wzorce folwarków. W kolejnych częściach prelekcji usłyszeliśmy o jej potomkach oraz ich poczynaniach na rzecz stopniowo stających się prywatnymi własnościami polskimi domenami, wyłączonymi ze skarbu Wielkiego Księstwa Saksonii-Weimaru-Eisenach. Nie zabrakło również odniesień do historii samego Racotu. Szczególnie interesujące były powiązania historii racockiego parku z jednym z najważniejszych architektów zieleni – Carlem Eduardem Petzoldem – który stworzył m.in. imponujący park w Mużakowie. Na koniec gość z Niemiec stwierdził: „Jako mieszkaniec Weimaru postrzegam to również jako cenne uzupełnienie „Trójkąta Weimarskiego” – formatu rozmów i współpracy między narodami Polski, Francji i Niemiec, który istnieje już od ponad trzydziestu lat. Europa przeżywa obecnie trudne czasy – tym ważniejsze jest, by ze sobą rozmawiać, wymieniać się poglądami i uczyć się od siebie nawzajem!”.

Po części oficjalnej goście wysłuchali wyjątkowego koncertu Beatgirls String Trio w składzie: Maria Murawa-Fraska (skrzypce), Natalia Janik-Zajma (skrzypce) i Aleksandra Awtuszewska (wiolonczela). Zabrzmiały: Carlos Gardel – Por una cabeza, George Bizet – Habanera z opery Carmen, Henry Mancini – Moon river, Wojciech Kilar – Walc Trędowata, Edith Piaf – La vie en rose, Hubert Giraud – Pod dachami Paryża, Alex North – Unchained melody z filmu Uwierz w ducha, Roy Orbison – Pretty woman, Astor Piazolla – Libertango.

Następnie dr Prałat zaprosił wszystkich gości do przejścia do parku. Tam, nad brzegiem stawu został zasadzony klon genetyczny liczącego 800-lat dębu „Rus”. Drzewo zostało ofiarowane przez prof. Pawła Chmielarza z Instytutu Dendrologii Polskiej Akademii Nauk w Kórniku. Drzewo zasadził prezes Mańka a symbolicznie podlali Państwo Postowie z Weimaru.

Po powrocie do pałacu goście mieli okazję obejrzeć dwie wystawy: malarstwa Ireneusza Komendarka malarza z Gostynia prezentującego malowane z natury tematy końskie, zwierzęce i pejzaże oraz historyczną „Panie na Racocie” autorstwa Emiliana Prałata. W pięciu częściach przybliżono historie kolejnych kobiet związanych z Racotem. Jej dopełnieniem są kostiumy historyczne wypożyczone z Muzeum Historii Ubioru prowadzonego przez Annę Moryto. Ona również wspólnie z Magdaleną Lange zrealizowały warsztaty poświęcone kostiumologii, prezentując m.in. unikatowe techniki hafciarskie.

Zwieńczeniem spotkania był bankiet z przekąskami nawiązującymi do kuchni trzech narodów. Rarytasem był ser wytwarzany na miejscu w stadninie. Po uczcie dla ciała goście mieli okazję przejechać się bryczką.

Na potrzeby tegorocznej edycji – objętej patronatem honorowym JE Ambasadora Królestwa Niderlandów w Polsce i Marszałka Województwa Wielkopolskiego – przygotowano okolicznościową, polsko-angielską publikację „Panie na Racocie”.

Wydarzenie zostało wsparte finansowo przez Samorząd Województwa Wielkopolskiego i Krajowy Ośrodek Wsparcia Rolnictwa, Oddział Terenowy w Poznaniu.